محمدصادق نجمى

116

حمزة سيد الشهدا ( ع ) ( فارسى )

كه عثمان سه روز بعد از جنگ ؛ به حضور پيامبرخدا آمد ، آن حضرت سؤال كرد : عثمان ! تا كجا رسيديد ؟ ( تا كجا فرار كرديد ) عرض كرد : تا أعْرَض ، پيامبرخدا فرمود : « لَقَدْ ذَهَبْتُم فِيها عُريضه » ؛ « خيلى گشاد رفتيد ! » . « 1 » نقد كلام ابن ابىالحديد : خلاصهء كلام ابن ابىالحديد دربارهء فرار وثبات خلفاى سه‌گانه چنين است : « فرار عثمان از مسلّمات تاريخ است وفرار عمر در ميان مورّخان أهل سنّت مورد اختلاف است وامّا أبو بكر از نظر شيعيان جزو فراريان است ولى از نظر أهل سنّت جزو كساني است كه فرار نكرده واستقامت ورزيده است . » گفتار ابن ابىالحديد در مورد هر سه خليفه نيازمند نقد وتوضيح است وما به همان ترتيبي كه أو مطرح كرده ، به بيان وتوضيح مىپردازيم : دربارهء عثمان بن عفان أو در بارهء عثمان مىنويسد : همهء راويان تاريخ وحديث ، بر اين نظريه هستند كه : عثمان در جنگ أحد جزو فراريان بوده است ؛ « مَعَ اتِّفاق الرّوات إنّ عُثمان لَم يثبت » . در تأييد گفتار وى ، نظريهء بعضي از محدّثان ومورّخان را مىآوريم : 1 . امام المحدّثين ، بخارى ، در ضمن حديث مفصّلى

--> ( 1 ) . ابن ابىالحديد ، همان ، صص 21 - 20